Wanneer overtuigt iemand? In mediatrainingen ontdekte ik het geheim van spreekvaardigheid, ik denk omdat de boodschappen daar vaak heel kort moeten zijn. Het leert je de essentie van een betoog te betrappen en zo efficiënt mogelijk te verwoorden. Een goed media-bericht is een zakelijk gedicht. Heb je dat eenmaal te pakken, dan ben je uitstekend voorbereid om dit verhaal in volgende situaties meer ruimte te geven als dat mogelijk en gewenst is, bijvoorbeeld voor een zaal of commissie. Over deze kunst schreef ik voor de Stichting Natuur en Milieu de handleiding ‘Leren presenteren voor groep, zaal en pers’.

Sommige heel invloedrijke personen ontlenen die witte macht voornamelijk aan hun spreektrant. De Grieken en Romeinen wisten dat al, en welsprekendheid was een hoofdvak in hun gymnasia. Maar ook vandaag zijn er nog altijd culturen op de wereld, met name in Afrika, waar de gave van het woord garant staat voor grote persoonlijke invloed.

Waarom fascineert bijvoorbeeld Obama als spreker? Lees verder.

 

 

Spreekvaardigheid

voor gelegenheidssprekers

De meesten van ons zijn geen beroepssprekers. Maar we moeten wel eens spreken, al dan niet voor ons beroep. Dat geeft vaak zoveel spanning, dat we liever onze beurt voorbij laten gaan. Best een verstandige oplossing, vaak. Maar soms willen we toch die kans aangrijpen, juist om ons in optreden te oefenen. Denk aan de mediaboodschap die nu eenmaal gebracht moet worden. De jubilaris toespreken.  De jarige… En wie spreekt er bij die begrafenis?

OMGAAN MET SPREEKANGST

Hoe kun je het beste omgaan met spreekangst? Gewoon vaak doen helpt, maar kan ook tot slordig en nodeloos spreken leiden. Beroepssprekers zijn niet altijd goede en overtuigende woordvoerders. Terwijl juist de zogenaamde gelegenheidsspreker (iemand van de publieke tribune bijvoorbeeld) een goede indruk kan maken, door eenvoud, duidelijkheid en oprechtheid.

‘Gelegenheid’ doet zich in elk mensenleven voor. De angst die we daar allemaal voor hebben, halen we in deze spreekvaardigheidscursus voor een groot deel weg. Je oefent in een veilige situatie, en de spanning die dan nog blijft, kan plezierig worden.

AUTHENTIEK  SPREKEN

We oefenen met situaties, die zich in het leven van de deelnemers kunnen voordoen, of hebben voorgedaan. Daarop kun je je heel goed voorbereiden. Een verstandige voorbereiding neemt al een groot deel van de onnodige spanning weg. We proberen je sterke punten aan het licht te brengen, je eigen zeggingskracht, stemgebruik, spreektrant en lichaamstaal. Vaak vinden we voor jou bruikbare oefeningen.

De cursusgroep kiest voor de duur van vijf tot tien sessies, en indien gewenst vervolg-bijeenkomsten.

Men kan ook kiezen voor de individuele voorbereiding van een optreden.

 

 

SPREEKTIPS

•  Laat je aankondigen, uitnodigen (voorzitter).

•  Begin vanuit een korte stilte, maar maak het niet te plechtig.

•  Zeg dankuwel. Weten de toehoorders wie je bent?

•  Maak geen uitgebreide introductie. Zeg kort waarover je gaat spreken. Beloof niet teveel.

•  Maak even oogcontact, maar niet te nadrukkelijk.

•  Heb je aantekeningen, ga daar dan rustig mee om. Leg ze goed.

•  Is er microfoon, stel die dan met enige aandacht op.

•  indien mogelijk, láát het doen.

•  Gebruik niet teveel sheets als je daarmee werkt.

•  Maak geen sheets van tekst die je net zo goed kan uitspreken.

•  Verklein jezelf niet tot technisch bedienaar van power point; blijf present.

•  Leg je horloge zo neer dat je de tijd kunt bewaken zonder steeds ‘op je horloge te kijken’.

•  Gebruik adempauzes: zoals je ‘regels wit’ in een tekst zou gebruiken.

•  Spreek niet in één lange zin maar laat einden van zinnen horen.

•  Kijk op papier voor je notities (bijvoorbeeld cijfers en feiten), maar lees niet voor, tenzij je iets of iemand wilt citeren.

•  Wees niet te volledig, en laat ruimte voor vragen.

•  Laat bij discussie achteraf de voorzitter meespelen.

•  Bewaak je lijn, bij interrupties kun je toezeggen daar op terug te komen.

 

TIPS VOOR MEDIA-CONTACT

•  Maak afspraken via de voorlichter van je organisatie, en/of houd die op de hoogte.

•  Telefonisch interviewen is nu heel gebruikelijk. Vraag een journalist die belt waar het voor is (welke krant, welk blad of welk programma), en waar het over moet gaan; weeg af of jij dan de juist zegsman/-vrouw bent.

•  Als een telefoongesprekje al een interview blijkt (vraag waar dit voor is!), vraag dan om een fax met de weergave, tenzij het een inmiddels vertrouwd contact is.

•  Een journalist belt óf voor een afspraak óf voor directe informatie óf voor uitzending: vraag wat de bedoeling is. In het tweede geval kun je vragen of hij/zij terug wilt bellen omdat je iets wilt ‘checken’. In het derde geval: zie voorgaand punt.

•  Herken beleidsvragen en verwijs de interviewer, cq journalist daarvoor naar jouw bestuurders of opdrachtgevers.

•  Vraagt met name of dit gesprek ‘live’ is (of je in de uitzending bent): meestal wordt je van te voren gebeld of je dit wilt.

•  Loop niet leeg na de eerste vraag; een eerste korte pauze helpt de interviewer / journalist om verder te vragen; zo weet je snel welke kant die het gesprek op wil laten gaan.

•  Geïnterviewden vertonen vaak overdreven zelfcensuur. Wees interviewbaar.

•  Geef niet te lange antwoorden.

•  Praat niet te abstract. Denk aan leesbaarheid, cq beluisterbaarheid.